ግብሪ ምሓዝ (ዊዝሆልዲንግ) ኣብ ኢትዮጵያ፦ 3% መን ይሕዝ፣ ቫት መን ይሕዝ?

ዝተሓደሰሉ፦ ጥቅምቲ 2026

ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ መሸጣ ክልተ ዓይነት ምሓዝ ኣሎ፦ ብዙሓት ዓደግቲ ሒዞም ንበዓል መዚ ግብሪ ዝኸፍልዎ 3% ግብሪ እቶት፣ ከምኡውን ኣካላት መንግስቲ ጥራይ ዝፍጽምዎ ምሓዝ ቫት። ሓደ ካብኣቶም እንተተጋግዩ ኣብ ሚኒስትሪ እቶት ጌጋ ኤሌክትሮኒካዊ ቅብሊት ይምዝገብ። እዚ መምርሒ መን፣ መዓስን ክንደይን ክሕዝ ከም ዘለዎን ኣየናይ ዓይነት ቅብሊት ክትጥቀሙ ከም ዘለኩምን የብርህ።

ሕጊ ብሓጺሩ

ምሓዝ 3% ግብሪ እቶት፦ መን ክሕዝ ኣለዎ

ብመሰረት ኣዋጅ ግብሪ እቶት ቁጽሪ 979/2016 ዓንቀጽ 92፣ ወከልቲ ምሓዝ ግብሪ ትካላትን ካልኦት ኣካላትን፣ ቤት ጽሕፈታት መንግስቲ፣ ንረብሓ ዘይተመስረቱ ትካላትን ዘይመንግስታውያን ትካላትን፣ ከምኡውን ንቫት ዝተመዝገበ ዝኾነ ሰብን እዮም። እታ ናይ መወዳእታ ጉጅለ ውልቀ ነጋዶ ትሓቁፍ፦ ቲን ዘለዎን ንቫት ዝተመዝገበን ውልቀ ነጋዳይ ከም ትካል ክሕዝ ኣለዎ።

ቲን ዘይብሉ ውልቀ ተጠቃሚ ወኪል ምሓዝ ግብሪ ኣይኮነን። ንዕኡ ክትሸጡ ከለኹም ዋላ ሓንቲ ክትሓዝ ኣይትኽእልን፤ ቅብሊትኩም ምሉእ መጠን ጥራይ ይሕዝ።

ክንደይን ልዕሊ ክንደይን

ገለ ጽማቕ መመሓየሺ 2025 ሕጂ እውን ነቲ ናይ ቀደም ደረት (ንኣቑሑ 10,000 ብር፣ ንኣገልግሎት 3,000 ብር) ይጠቕሱ፤ መጠን ኣብ መንጎ ክልቲኦም እንተኾይኑ ካብ ሚኒስትሪ እቶት ኣረጋግጹ።

መሕሰቢ ግብሪ ምሓዝ ኢትዮጵያ፦ 3% ን ቫትን ብዓይነት ዓዳጊ

ምሓዝ ቫት፦ ኣካላት መንግስቲ ጥራይ

ብመሰረት ኣዋጅ ቫት ቁጽሪ 1341/2024 ዓንቀጽ 62፣ ሚኒስትሪ ቫት ክሕዝ ዝኣዘዞ ኣካል መንግስቲ ኣብ ግብሪ ዝኽፈሎ ኣቕርቦት ካብ ዘሎ ቫት 50% ሒዙ ንበዓል መዚ ግብሪ ይኸፍል፣ እቲ ዝተረፈ 50% ድማ ንሸያጢ ይኸፍል። ዝተታሕዘ ቫት ከም ብሸያጢ ዝተኸፍለ ይቑጸር፤ ሸያጢ ድማ ኣብታ ሓንቲ ናይ ሕሳብ እዋን ከም ክረዲት ይወስዶ። ዝተሓተ መጠን የብሉን።

ብሕታውያን ትካላት፣ ዘይመንግስታውያን ትካላትን ውልቀ ሰባትን 3% ግብሪ እቶት እኳ እንተሓዙ ፈጺሞም ቫት ኣይሕዙን። ነዚ ዝጻረር ሓበሬታ ዓሚል ሕጊ ዘየፍቅዶ ምሓዝ ቫት ናብ ሚኒስትሪ እቶት የፍልጥ።

ኣብነታት፦ ኣገልግሎት 100,000 ብር + 15% ቫት

ኣየናይ ዓይነት ኤሌክትሮኒካዊ ቅብሊት ይወሃብ

ልሙዳት ጌጋታት

ሶፍትዌር ክፍሊት እልፍ ብኸመይ ይሕዞ

ኣብ ኢቲኢምስ ነፍሲ ወከፍ ዓሚል ግብሪ እቶት፣ ቫት ወይ ክልቲኦም ከም ዝሕዝ ምልክት ትገብሩ። ነፍሲ ወከፍ ቅብሊት ነዚ ኣብ ውሽጢ ደረት ሕጊ ይትግብሮ፦ ትሕቲ ደረት ኣይሕዝን፣ ካብ ቲን ዘይብሉ ተጠቃሚ ፈጺሙ ኣይሕዝን፣ ምሓዝ ቫት ኣብ መሸጣ B2G ጥራይ ይትግብር፤ ካብ ቅጥዒ ዓሚል ዝተሓተ ምስ ዝትሓዝ ድማ ምኽንያቱ ኣብ ቅብሊት የርኢ።

ሶፍትዌር ኤሌክትሮኒካዊ ቅብሊትን ክፍሊትን ኣብ ኢትዮጵያ

ኣብ ኣዋጅ ግብሪ እቶት ቁጽሪ 979/2016 (ዓንቀጽ 92) ብኣዋጅ ቁጽሪ 1395/2025 ከም ዝተመሓየሸ፣ ከምኡውን ኣብ ኣዋጅ ቫት ቁጽሪ 1341/2024 (ዓንቀጽ 62) ዝተመስረተ። እዚ መምርሒ ምኽሪ ግብሪ ወይ ሕጊ ኣይኮነን፤ ፍሉያት ጉዳያት ምስ ሚኒስትሪ እቶት ወይ ኣማኻሪ ግብሪኹም ኣረጋግጹ።